Żydówki z Kwidzyna

Rachel

Tak niewiele wiemy o społeczności żydowskiej z okolic Kwidzyna, z okresu II wojny światowej. Wiadomo, że byli. Synagogę spalono. Cmentarz przestał istnieć. A co stało się z ludźmi? Irenka Koraba przesłała mi wstrząsający artykuł o pędzonych w marszu śmierci kobietach i dzieciach. Jest w tym artykule takie zdanie...

Cytuj:

Gnali je po lodzie
To miał być ostatni etap zagłady. Na przełomie stycznia i lutego, przed zbliżającą się ofensywą 2 Frontu Białoruskiego, hitlerowcy podjęli decyzję o ewakuacji Żydówek, uwięzionych w Świeciu, Grudziądzu i Kwidzynie, do portu w Gdyni. Dr Józef Milewski, badacz historii Kociewia, pisał, że z kolumny Żydówek, która przy wyjściu z Włocławka liczyła 1600 osób, do wsi Stara Kiszewa dotarło tylko 600 kobiet. Reszta zginęła z głodu lub od esesmańskich kul na trasie "marszu śmierci".

Czy wiemy cokolwiek o tym więzieniu? O tych kobietach? Marsz śmierci przeszedł w okolicy naszego miasta. Ot, nieznany fragment historii.

Großvater

Moje pierwsze skojarzenie z tematem tego wątku to fotka dzajant zaczerpnięta z http://forum.e-kwidzyn.pl/viewtopic.php?t=2571&start=0?. Tylko czy harmonista jest żydem czy grajkiem w stroju ludowym?

Rachel

Mija już trzeci miesiąc odkąd w tej sprawie wysłałam maila do Gminy Żydowskiej, na której stronie te zdania znalazłam, z prośbą o przybliżenie źródła tej rewelacji. I nic. Ani me, ani be, ani .... Co nastawia mnie negatywnie do całej tej historii. :neutral:

Konto usunięte (B...y)

Rachel,
gmina zajmuje się sprawami bieżącymi. Historię Żydów dokumentuje Żydowski Instytut Historyczny w Warszawie.
Twój temat: "Żydówki z Kwidzyna" dotyczy więzionych tu kobiet. Bo w Marienwerderze po mieszkających w mieście i w powiecie ok.200 Żydach (w 1933 roku) nie było już śladu. Ostatnia rodzina żydowska wymeldowała się z Kwidzyna na pocz. roku 1939. Wtedy to wychodząca w mieście gazeta "Weichsel Zeitung" pyszniła sie że:

Cytuj:

Marienwerder ist damit judenfrei

.
Ten marsz śmierci, to musiał być jakiś tranzyt przez Kwidzyn.

ShrekPL

Poszlo PW.

Kruk

Rachel,
czy kontaktowałaś się z Instytutem? Czy wiadomo już coś więcej w temacie?

Wątek jest bardzo ciekawy i, sądzę, ważny.

Rachel

Tak, jak już wspomiałam wysłałam swego czasu zapytanie pod adres gdansk@jewish.org.pl. Wysłałam też pytanie do wspomnianego Instytutu, ale nie otrzymałam odpowiedzi.
Swego czasu trafiłam jeszcze na nagranie znajdujące się w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego. W opisie nagrania stoi: "Wypowiedź Janiny Jaroszyk - żony H. Jaroszyka - na temat jej pobytu w więzieniu w kwidzyn iu w czasie II wojny". Niestety, nawet nie wiem czy tego tematu dotyczy, gdyż nie potrafię się do tego nagrania dobrać.

Grzechu

Rachel napisał(a):

Swego czasu trafiłam jeszcze na nagranie znajdujące się w zbiorach Narodowego Archiwum Cyfrowego. (...) nie potrafię się do tego nagrania dobrać.

Do nagrań dźwiękowych i filmowych póki co się nie dobierzesz przez net.
W NAC są tylko opisy tyczące tych mediów.
Aby zapoznać się z nimi trzeba stawić się tam osobiście.

Opisane jest to szerzej tutaj:
http://www.nac.gov.pl/zbiory_korzystanie

Sam nie korzystałem, ale koledzy - i owszem.
Rzeczywiście zgodnie z opisem na stronie nie ma żadnych przeszkód w udostępnianiu nagrań i filmów.
Kopiowanie oczywiście jest płatne.

Kruk

Spróbuję jeszcze raz uderzyć do Instytutu Historycznego. Może któryś z oficjalnych kanałów zadziała.

Kasiekg

hmmm może nie trafiłam w temat, ale na www.yadvashem.org jest baza osób które zginęły w czasie Holocaustu. gdy wpisze się Marienwerder, lub poprostu Kwidzyn można odnaleźć całe rodziny, przy niektórych nawet jest adres dokładny gdzie mieszkali w naszym mieście.

Rachel

Dowiedziałam się, że w bibliotece tego Instytutu posiadają jedynie broszurę "Ludność żydowska w rejencji bydgoskiej i kwidzyńskiej : eksterminacja i wysiedlenie" Jana Szilinga, 1983.
Może w Archiwum ŻIH jest jakiś dokument?

Konto usunięte (B...y)

To jest niestety tylko powielony maszynopis: Sziling Jan, Ludność żydowska w rejencji bydgoskiej i kwidzyńskiej (eksterminacja i wysiedlenia), [w:] Międzynarodowa sesja naukowa nt. Hitlerowskie ludobójstwo w Polsce i Europie 1939-1945, Warszawa 14-17 kwietnia 1983.

Przy okazji: Kwidzyn w „Wirtualnym sztetl”
oraz
Społeczność żydowska w Kwidzynie .


Niezależne forum mieszkańców Kwidzyna i nie tylko :-)

Żydówki z Kwidzyna

Kto przegląda forum